International Journal of Belarusian Glottodidactics

The Implicit Nature of Apology Formulas in the Speech Behaviour of Belarusians

2021, No. 5

Alena Kalechyts

0000-0002-5738-7168

Uniwersytet Konstantyna Filozofa w Nitrze

DOI

10.32612/uw.bmz.2021.5.pp.18-23

Publication date

02.02.2022

Publishing model

open access

License type

CC BY-NC-ND 3.0 PL

Field

Humanities

Discipline

linguistics, literary studies

Language of publication

Belarusian

Downloads

PDF 302 KB

Article

Number of views:47

Number of downloads:51

Crossref citations:0

Altmetric score:0

Abstract

The article presents the position concerning the communicative-activity approach to the study of etiquette formulas of apology in teaching Belarusian as a foreign language, which is based on the communicative-pragmatic aspect in modern linguistic research. To this aim, an analysis of linguistic, scientific, methodological and educational works on the subject was carried out. In addition, the results of previous research into the most frequently used expressions in dialogic discourse with the components прабач(це), выбачай(це) and даруй(це) are briefly outlined. The article provides a variety of illustrations taken from the National Corpus of the Belarusian language, which became the DOI: 10.32612/uw.bmz.2021.5.pp.18-23 18 БЕЛАРУСКАЯ МОВА ЯК ЗАМЕЖНАЯ No 5/2021 Імпліцытны характар формул прабачэння... basis of the research, confirming the proposed position. Due to the conclusions made, it became possible to draw students’ attention to the peculiarities in the speech behaviour of the Belarusians, manifested at the level of standard communication situations. By using in their speech the apology formulas in indirect (implicit) meaning and as situational frames, the Belarusians demonstrate certain features of their mentality and national character. At the end of the article a sample set of communicative and speech tasks for the exercises is suggested which is likely to contribute to more effective development and formation of communicative and cultural-linguistic competences of foreign students.

Keywords:

Politeness Formulas,Apology Formu- las,Self-presentation Formulas,Situational Frames,Communicative-Pragmatic Aspect,Communicative- Activity Approach.

Bibliography

Бандаровіч В., 2013, Стыльна па-беларуску, Мінск [Bandarovìč V., 2013, Styl´na pa-belarusku, Mìnsk].

Бушлякоў Ю., 1999, Ветлівыя звароты ў беларускай мове. З гісторыі выбару, “Роднае слова”, № 9, с. 17–21 [Bušlâkoŭ Û., 1999, Vetlìvyâ zvaroty ŭ belaruskaj move. Z gìstoryì vybaru, “Rodnae slova”, № 9, s. 17 – 21].

Важнік С., 2008, Навука выбачаць, або як правільна па-беларуску прасіць прабачэння і як выбачаць, “Роднае слова”, № 6, с. 56 – 59 [Važnìk S., 2008, Navuka vybačac´, abo âk pravìl´na pa-belarusku prasìc´ prabačènnâ ì âk vybačac´, “Rodnae slova”, № 6, s. 56– 59“].

Валочка Г., Фу Мэйянь, Юань Хаа, 2020, Беларуская мова як замежная. Уводны курс для кітайскіх навучэнцаў, Мінск [Valočka G., Fu Mèjân´, Ûan´ Haa, 2020, Belaruskaâ mova âk zamežnaâ. Uvodny kurs dlâ kìtajskìh navučèncaŭ, Mìnsk].

Гізун А., Рааго П., 2011, Беларуска-славацкі размоўнік-даведнік, Мінск [Gìzun A., Raago P., 2011, Belaruska-slavackì razmoŭnìk-davednìk, Mìnsk].

Доўгаль Д., 2011, Сучасны стан даследавання беларускага вербальнага этыкету, “Веснік МДУ імя А. А. Куляшова”, серыя: А, №1 (37), с. 79 – 85. [Doŭgal´ D., 2011, Sučasny stan dasledavannâ belaruskaga verbal´naga ètyketu, “Vesnìk MDU ìmâ A. A. Kulâšova”, seryâ: A, №1(37), s. 79 – 85].

Калечыц А., 2021, Прагматычныя прэсупазіцыі формул прабачэння, апраўдання і прымірэння, “Slavica Nitrensia”, roč. 10, č.1, c. 37 – 84 [Kalečyc A., 2021, Pragmatyčnyâ prèsupazìcyì formul prabačènnâ, apraŭdannâ ì prymìrènnâ, “Slavica Nitrensia”, roč. 10, č. 1, s. 37 – 84].

Кривицкий А., Подлужный А., 1990, Белорусский язык для говорящих по-русски, Минск [Krivickij A., Podlužnyj A., 1990, Belorusskij âzyk dlâ govorâŝih porusski, Minsk].

Леванцэвіч Л., 2017, Маўленчы этыкет і культура зносін, Брэст [Levancèvìč L., 2017, Maŭlenčy ètyket ì kul´tura znosìn, Brèst].

Літвіноўская А., Лабадзенка Г., 2016, 20 крокаў да беларускай мовы, Мінск [Lìtvìnoŭskaâ A., Labadzenka G., 2016, 20 krokaў da belaruskaj movy, Mìnsk].

Михневич А., 1991, Русско-белорусский разговорник, Минск [Mihnevič A., 1991, Russko-belorusskij razgovornik, Minsk].

Мыцык Г., 2015, По-белорусски? Пожалуйста! Па-беларуску? Калі ласка!, Мінск [Mycyk G., 2015, Pobelorusski? Požalujsta! Pa-belarusku? Kalì laska!, Mìnsk].

Павловская Н. и др., 2012, Белорусский язык для стран СНГ, Москва [Pavlovskaâ N. i dr., 2012, Belorusskij âzyk dlâ stran SNG, Moskva].

Рамза, Т., 2010, Беларуская мова? З задавальненнем!, Мінск [Ramza, T., 2010, Belaruskaâ mova? Z zadaval´nennem!, Mìnsk].

Савчук Т., 1996, Речевой этикет в русских и белорусских народных сказках. Автореф. дисс. канд. филол. наук: 10.02.02; 10.02.01, Минск [Savčuk T., 1996, Rečevoj ètiket v russkih i belorusskih narodnyh skazkah. Avtoref. diss. kand. fi lol. nauk: 10.02.02; 10.02.01, Minsk].

Cолахаў А., 2016, Навучанне маўленчаму этыкету, Мазыр [Colahaŭ A., 2016, Navučanne maŭlenčamu ètyketu, Mazyr].

Сомин А., 2017, Белорусский язык. Самоучитель, Москва [Somin A., 2017, Belorusskij âzyk. Samoučitel´, Moskva].

Старавойтава Н., 2006, Гісторыя і сучаснасць беларускага слоўнага этыкету, “Роднае слова”, № 6, с. 39 – 42 [Staravojtava N., 2006, Gìstoryâ ì sučasnasc´ belaruskaga sloŭnaga ètyketu, “Rodnae slova”, № 6, s. 39 – 42].

Сямешка Л., 2021, Беларуская мова для кітайскіх студэнтаў. Пачатковы ўзровень, Мінск. [Sâmeška L., 2021, Belaruskaâ mova dlâ kìtajskìh studèntaŭ. Pačatkovy ŭzrove´n, Mìnsk].

Сямешка Л. і інш., 2017, Лексічны мінімум па беларускай мове як замежнай. Базавы ўзровень (А2), Мінск. [Sâmeška L. ì ìnš., 2017, Leksìčny mìnìmum pa belaruskaj move âk zamežnaj. Bazavy ŭzroven´ (A2), Mìnsk].

Сямешка Л. і інш., 2019, Тэсты па беларускай мове як замежнай. Элементарны ўзровень (А1). Агульнае валоданне. Базавы ўзровень (А2). Агульнае валоданне (з электронным дадаткам), Мінск. [Sâmeška L. ì ìnš., 2019,

Tèsty pa belaruskaj move âk zamežnaj. Èlementarny ŭzroven´ (A1). Agul´nae valodanne (z èlektronnym dadatkam), Mìnsk].

Сямешка Л. (рэд.), 1999, Гаворым па-беларуску, Мінск [Sâmeška L. (rèd.), 1999, Gavorym pa-belarusku, Mìnsk].

Томчык Д., 2009, З гісторыі вывучэння этыкетных формаў зносін, “Весці Белар. дзярж. пед. ун-та імя Максіма Танка”, серыя 1: Педагогіка. Псіхалогія. Філалогія, № 2, с. 67 – 71 [Tomčyk D., 2009, Z gìstoryì vyvučènnâ ètyketnyh formaŭ znosìn, “Vescì Belar. dzârž. ped. unta ìmâ Maksìma Tanka”, seryâ 1: Pedagogìka. Psìhalogìâ. Fìlalogìâ, № 2, s. 67 – 71].

Dolník J., 2008, Egolingvistika, “Slovenská reč”, roč. 73, č. 5, s. 257 – 270.

Pisarek L., 2002, Приветствия и прощания в белорусском языке по сравнению с русским и польским, “Akta Polono-Ruthenica”, t. 7, s. 81 – 88.

Sokolová J., 2020, Formuly odpustenia, prepáčenia a ospravedlnenia v pragmatických súvislostiach, “Jazykovedný časopis”, roč. 71, č. 1, s. 5 – 23.